Werken op tientallen meters hoogte vraagt om expertise en absolute veiligheid. Vijf molenaars, René van Geneijgen, Will Theelen, Piet Sanders, Alex Janssen en Léon Porankiewicz, reisden onlangs af naar specialist Mennens in Vlaardingen. Na een gezamenlijke voorbereiding op donderdagavond, volgden zij op vrijdag 29 mei de intensieve, tweejaarlijkse herhalingscursus ‘Werken en Redden op Hoogte’. Met succes: iedereen is weer met vlag en wimpel geslaagd.

Vijf stappen in een noodsituatie
De trainingsvrijdag begon vroeg met een scherpe theoretische opfrisser van de procedures en veiligheidsvoorschriften. Wat te doen als er onverhoopt een ongeval plaatsvindt tijdens werkzaamheden of een bezoekersbeklimming in de windturbine? Het officiële noodprotocol kent vijf strikte stappen:

1. Zorg eerst voor je eigen veiligheid.
2. Leg contact met het slachtoffer (en stel vast of deze bij bewustzijn is).
3. Alarmeer collega’s en hulpdiensten.
4. Voer de redding uit.
5. Verleen nazorg volgens de medische ABCD-methode.

Vooral het vaststellen van het bewustzijn is cruciaal, omdat dit direct bepaalt welke reddingsmethode en -techniek moet worden ingezet.

Handen uit de mouwen in de praktijk
Na het controleren en afstellen van de persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals valbeveiliging en klimhaken, was het tijd voor het echte werk. Ruim drie uur lang werd er intensief geoefend in verschillende scenario’s. Bewusteloze slachtoffers moesten van ladders worden bevrijd en via complexe constructies met lijnen en takelsystemen veilig naar beneden worden geleid, zonder de wanden te raken.

In tweetallen werden de situaties steeds uitdagender: reddingen uit nauwe trappenhuizen, tussen constructiedelen door, van bovenaf én van onderaf. Er werd hard gewerkt, veel geleerd en er vloeiden de nodige zweetdruppels. Juist deze praktijkuren lieten zien hoe belangrijk regelmatige training is; in een noodsituatie moet elke handeling een automatisme zijn.

Aandachtspunt voor de toekomst
Tijdens de training bleek dat het huidige reddingsmiddel dat beschikbaar is bij De Coöperwiek (los van het ontsnappingssysteem de Evacuator) inmiddels behoorlijk verouderd is. De instructeurs herkenden het systeem direct, maar gaven aan dat de techniek flink is doorontwikkeld. Een waardevol concreet leermoment en een belangrijk actiepunt voor de coöperatie naar de toekomst toe.

Samenwerking en certificering
Na een gezamenlijke evaluatie en een welverdiende lunch begonnen de molenaars aan de terugreis die door de drukke vrijdagmiddagspits op de snelweg minstens zo uitdagend bleek als de reddingsoefeningen zelf.

Terugkijkend was het een enorm waardevolle en leerzame tweedaagse. Niet alleen zijn de vaardigheden weer vlijmscherp, ook de onderlinge saamhorigheid heeft weer een flinke boost gekregen. Met het behalen van dit certificaat zijn onze molenaars de komende twee jaar weer officieel bevoegd om bezoekers en techneuten veilig te begeleiden naar de top van de turbines. Veiligheid staat altijd voorop.

Je hebt het vast wel eens gezien: het waait lekker, maar één van de turbines staat roerloos stil. Een vreemd gezicht, want het doel is natuurlijk om met z’n allen zoveel mogelijk groene stroom op te wekken. Toch betekent een stilstaande windturbine gelukkig lang niet altijd dat er iets mis is.

Er zijn verschillende redenen waarom een turbine tijdelijk pauzeert. De acht belangrijkste redenen staan hieronder op een rij.

1. Te weinig wind
Een windturbine heeft een zekere basiswind nodig om efficiënt elektriciteit op te wekken. Bij windsnelheden onder de drie meter per seconde (windkracht 1 à 2) draait een moderne turbine meestal nog niet of nauwelijks. Er zit dan simpelweg te weinig energie in de lucht.

2. Te veel wind (het “comfortgebied”)
Wat veel mensen niet weten, is dat een windturbine juist stopt als het te hard stormt. Bij windsnelheden boven de 20 à 25 meter per seconde wordt de turbine automatisch in een veilige stand gezet. De rotorbladen draaien dan uit de wind om schade en overbelasting te voorkomen. Een windturbine werkt dus binnen een comfortgebied: niet te weinig wind, maar ook zeker niet té veel.

3. Onderhoud of inspectie door de eigen club
Windturbines worden regelmatig gecontroleerd. Tijdens gepland onderhoud wordt de turbine stilgezet. Vaak zijn er dan onderhoudsbusjes onderaan de mast te vinden.

Naast de fabrikant voert de onderhoudsgroep jaarlijks uitgebreide eigen inspecties uit. Er wordt dan kritisch gekeken naar de algemene staat, veiligheidsvoorzieningen, slijtage en vervuiling. Dit is essentieel om de turbines betrouwbaar te houden.

4. Storing of veiligheidsmelding
Moderne turbines zitten vol sensoren. Zodra er een kleine afwijking wordt gedetecteerd, schakelt de turbine zichzelf uit voorzorg direct uit. Veel meldingen kunnen op afstand worden uitgelezen en opgelost. Moet er toch iemand ter plaatse komen? Dan komt de onderhoudsgroep in actie. Hoe sneller er iemand ter plaatse is, hoe sneller de turbine weer veilig stroom produceert.

5. Drukte op het elektriciteitsnet (congestie)
Het Nederlandse stroomnet raakt helaas steeds vaker vol. Als de netaansluiting tijdelijk een probleem heeft of als het elektriciteitsnet overbelast is door een overschot aan (zonne-)energie, kan de netbeheerder vragen om de turbine tijdelijk stil te zetten.

6. Rekening houden met omwonenden: slagschaduw
Bij zonnig weer kunnen draaiende wieken een bewegende schaduw werpen op nabijgelegen huizen. Om overlast voor de buren te voorkomen, gelden hier strenge regels voor. De turbine registreert precies wanneer dit speelt en zet zichzelf op die specifieke momenten automatisch even stil.

7. IJsvorming en slimme ijsdetectie
In koude, vochtige wintermaanden kan er ijs ontstaan op de rotorbladen. Dit is gevaarlijk voor de omgeving en slecht voor de balans van de turbine. Sensoren detecteren dit direct en zetten de turbine stil.

Voordat de turbine weer mag starten, volgt een strenge controle. De onderhoudsgroep inspecteert de bladen tegenwoordig niet alleen vanaf de grond, maar ook met speciale camera’s op de turbines. Pas als er via de beelden 100% zekerheid is dat de bladen ijsvrij zijn, wordt de turbine handmatig weer vrijgegeven.

8. Economische redenen (negatieve stroomprijzen)
De energiemarkt verandert snel. Bij een enorm overschot aan duurzame energie op het net kan de stroomprijs negatief worden. Op die momenten kost het produceren van stroom geld. Het is dan economisch verstandiger om de turbine tijdelijk uit te schakelen.

Hoewel het windpark grotendeels volautomatisch draait, wordt er achter de schermen voortdurend gemonitord, onderhouden en geoptimaliseerd. Een stilstaande turbine is dus vaak juist een teken dat alle geavanceerde systemen precies doen waarvoor ze ontworpen zijn: veilig, verantwoord en slim omgaan met de duurzame energie.

De commissie Duurzaam Nederweert, bestaande uit actieve Zuidenwind-leden die zich onder andere inzetten als energiecoach, heeft begin 2026 een enquête verspreid onder de lokale achterban van ongeveer 150 leden. Rond de 30 leden hebben hun stem laten horen.

Wat kwam er uit de enquête?
De respons laat zien dat er veel draagvlak is voor de huidige koers. De meeste respondenten vinden het belangrijk om bestaande activiteiten door te zetten, zoals:

• Energiebespaaradvies aan huis.
• Het organiseren van bedrijfsbezoeken.
• Het houden van informatieavonden.

Voor deze informatieavonden zijn meteen een aantal interessante thema’s aangedragen. Leden horen in de toekomst graag meer over woningisolatie, groen gas, thuisbatterijen en buurtaccu’s.

Samen aan de slag
Goed nieuws: een aantal leden heeft aangegeven zelf actief te willen worden binnen de commissie of specifieke themagroepen. Met hen wordt op korte termijn contact opgenomen.

Doe ook mee!
Lijkt het je leuk om als Nederweerter Zuidenwind-lid een keer aan te sluiten bij een commissieoverleg? Of wil je meehelpen met het organiseren van een activiteit of bedrijfsbezoek? Je bent van harte welkom. Stuur een bericht naar secretaris Yvonne Smolenaers via commissienederweert@zuidenwind.org.

Op zaterdag 30 mei brachten voorzitter Guul Smeets en twaalf Zuidenwind-leden uit Nederweert een bezoek aan zonnepark Het Kruis in Nederweert-Eind. Onder leiding van initiatiefnemer Charles Ruys kreeg de groep een interessante rondleiding over het 14 hectare grote park, dat in juli 2025 in gebruik is genomen.

Het project kende sinds de eerste plannen in 2014 een lange weg met de nodige ups and downs, maar het resultaat is uniek. Wat direct opviel, is de combinatie van natuur en techniek. De panelen zijn extra hoog geplaatst, zodat een kudde schapen eronderdoor kan lopen voor de begrazing. De grond behoudt zo zijn agrarische functie.

Slimme combinatie van zon en wind
Extra bijzonder voor ons als coöperatie is de unieke samenwerking via cable pooling. Het zonnepark deelt de netaansluiting met het naastgelegen windpark. Hierdoor wordt het overvolle elektriciteitsnet efficiënter benut.

Wist je dat…?
Tijdens de rondleiding hoorden we een hoop leuke en interessante weetjes:

• 31.000 panelen: Het park ligt er vol mee, met een flinke capaciteit van 625–630 Wp per paneel.
• Drones als hulptroepen: De panelen zijn in groepen serieel geschakeld. Mocht er eentje kapotgaan, dan spoort een drone het defect zo op.
• Klaar voor de toekomst: In de 4,5 km lange kabel naar de windturbines liggen alvast extra kabels klaar voor een eventueel toekomstig batterijpark.
• Wind gaat voor: Omdat het windpark voorrang heeft op het net, leveren de zonnepanelen op jaarbasis zo’n 6% minder op. Tijdens ons bezoek was het windstil en leverden de panelen juist topenergie. Zodra er een wolk voor de zon dreef, hoorde je de ventilatoren van de omvormers meteen terugschakelen.
• Subsidie: Vanwege de specifieke oriëntatie van de panelen (ca. 1/3 NNW en 2/3 ZZO) is er een subsidie voor 16 jaar toegekend.

Na een leerzame ochtend en een lekker duurzaam appeltje keerde iedereen rond 12.30 uur voldaan huiswaarts.

Meer weten over de techniek achter dit park? Lees het hier.

Onlangs mocht Zuidenwind-lid Lei Veugelers, één van onze molengidsen die op de derde zaterdagen van de maand de belangstellenden ontvangt, bijzondere gasten verwelkomen bij de Coöperwiek in Neer. Luciana en Richard Nyamaphene, twee agrarische ondernemers uit Zimbabwe, zijn via Stichting Ziteya in Nederland om kennis te maken met de Limburgse landbouw en cultuur. Luciana is daarnaast de vaste contactvrouw voor Stichting Ziteya in Zimbabwe zelf. Tijdens de reis trok ook onze eigen duurzame energie-opwekking hun aandacht.

Tijdens hun verblijf in Peel en Maas keken Luciana en Richard hun ogen uit. Naast het proeven van de Limburgse gastvrijheid en een eerste kennismaking met de aspergeteelt, stond er een indrukwekkend bezoek aan de Coöperwiek op het programma. “Zij zijn thuis erg geïnteresseerd in hoe we hier energie opwekken, al is de realiteit op het Zimbabwaanse platteland onvergelijkbaar met de onze”, aldus Lei.

Een andere energiewereld
In Zimbabwe wordt een groot deel van de elektriciteit opgewekt met waterkracht, maar de infrastructuur is een enorme uitdaging. Op het platteland heeft slechts een klein percentage van de huishoudens een aansluiting op het elektriciteitsnet. Het concept van een gigantische, hypermoderne windturbine die een hele regio van stroom voorziet, zorgde dan ook voor een stroom aan boeiende vragen van de twee ondernemers.

Het bezoek draaide niet om het kopiëren van onze westerse aanpak, maar om een eerlijke en gelijkwaardige uitwisseling van ideeën. Hoe organiseer je energievoorziening als gemeenschap? En hoe ga je om met de natuurlijke bronnen die je hebt?

Leren van elkaar
Voor gastheer Lei was het bezoek, net als voor de gasten, een inspirerende middag. Het zette aan tot nadenken over onze eigen energietransitie en de luxe van ons energienetwerk. Zoals Lei mooi verwoordde: “We moeten ze niet de boodschap meegeven dat ze het precies moeten doen zoals wij het hier doen. Als ik zie hoe de mensen daar in het leven staan, dan denk ik soms juist dat zij óns iets kunnen leren.”

Het was een middag waarin werelden elkaar ontmoetten onder de wieken van onze coöperatieve turbine. Een ontmoeting die laat zien dat duurzaamheid en gemeenschapszin universele waarden zijn, hoe verschillend de lokale context ook is.

Om meer te weten te komen over hun bezoek, lees het bericht hier op Omroep P&M.

In deze nieuwsbrief start de nieuwe rubriek ‘Bellen met…’. Om leden mee te nemen in wat er achter de schermen gebeurt, wordt er voor elke editie contact gezocht met een van de bestuursleden. Voorzitter Guul Smeets, die ruim een jaar aan het roer staat, bijt het spits af.

Als relatieve buitenstaander kijkt Guul Smeets met bewondering naar het fundament van Zuidenwind. “Vanuit mijn achtergrond als Rabobank-directeur kende ik Zuidenwind al”, vertelt Guul. “Onze voorgangers hebben ontzettend veel hobbels en weerstanden moeten overwinnen en uiteindelijk fantastisch werk geleverd. Ze hebben een in alle opzichten gezonde coöperatie neergezet. Toonaangevend in Limburg en ook landelijk doen we ertoe. Dankzij die gezonde basis kunnen we nu doorpakken.”

Strategische keuzes
De afgelopen maanden stonden in het teken van strategische verkenning. “We zitten in een brede oriëntatiefase waarin we onszelf vragen stellen als: Welke projecten en innovaties willen we met elkaar gaan oppakken? Willen we in nieuwe segmenten direct pionieren, of stappen we wat later in als de technologie en ontwikkeling verder is?”

Er werd een ‘waterstoftour’ georganiseerd, waarbij een breed gezelschap van leden, ondernemers, experts en ambtenaren in de praktijk kennismaakten met de mogelijkheden van waterstof.
Een andere invulling van de strategische verkenning was een strategiedag. Deze bijeenkomst vond plaats als verdere uitwerking van het goedgekeurde beleidsplan uit de Algemene Ledenvergadering. Tijdens deze interactieve dag dachten diverse leden/specialisten vanuit hun specifieke vakgebied mee, samen met landelijke experts en externen, zoals de directeur van de provinciale energiemaatschappij. Er werd volop gebrainstormd over de projecten die Zuidenwind de komende jaren zou kunnen oppakken, met de focus op de afspraken uit het beleidsplan.

“De komende tijd gaan we de plannen verder fijnslijpen en steeds meer leden laten aanhaken. Zowel de kennis als het enthousiasme binnen onze coöperatie zijn groot. Juist daarom willen we die denkkracht nadrukkelijk aan de voorkant benutten. Zo maken we optimaal gebruik van al die expertise én halen we de verschillende visies van onze leden op. Op die manier werken we samen naar een breed draagvlak voor de keuzes die we gaan maken.”

Indompelen en professionaliseren
Terugblikkend op zijn eerste jaar spreekt Guul van een intensieve periode. Omdat het voltallige bestuur compleet nieuw startte, en geen historische kennis meenam, was dit een tijd waarin ze zich écht onderdompelden in de Zuidenwind-wereld om van daaruit gericht te gaan bouwen.

In het eerste jaar lag de prioriteit bij het verder professionaliseren van de organisatie. “Waar de nadruk voor het bestuur in het verleden lag op de combinatie van bestuur en uitvoering, kiezen we nu voor een uitsluitend bestuurlijke rol”, legt Guul uit. “We richtten het bedrijfsbureau op en zorgden dat actieve Zuidenwinders het mandaat kregen om meer beslissingen te nemen. Dat vraagt een nieuwe balans en was voor de organisatie en actieve Zuidenwinders even wennen, maar het brengt ons in een gezonde, professionele structuur. De basis staat inmiddels een stuk steviger en nu kunnen we écht aan de slag met de volgende fase van de energietransitie.”

Het echte Zuidenwind-gevoel
Tot slot deelt Guul een strategische tip: “Kijk verder dan opwekken alleen. De winst in de toekomst zit in slim energiemanagement en netcongestie-oplossingen. Mijn belangrijkste oproep is: Denk en doe met ons mee.

Het échte Zuidenwind-gevoel is immers dat we het samen doen. Zo blijven we koploper.”

Weet je dat de windturbine De Coöperwiek van Coöperatie Zuidenwind er al meer dan 10 jaar staat? Dat de masthoogte 98 meter is en de turbine gemiddeld per jaar 4,5 miljoen kWh groene stroom opwekt? Wat voldoende is voor ongeveer 1.300 huishoudens. Breng op zaterdag 20 juni een bezoek aan De Coöperwiek en je hoort nog veel meer leuke weetjes. 

Tussen 10.00 en 13.00 uur leggen de molengidsen je graag de techniek en werking van de windturbine uit. Met virtual reality (VR)-brillen ervaar je levensecht de klim naar de top en het indrukwekkende uitzicht. Yarno Stam bezocht De Coöperwiek vorige maand: “Ik was nog nooit zo dicht bij een windturbine geweest. Indrukwekkend qua omvang en techniek. En dan te bedenken dat die door burgerparticatie tot stand is gekomen.” 

Locatie

De Coöperwiek is gelegen aan de Boerderijweg 6 in Neer. Bij de boerderij is rechts een openstaande poort. Hier kun je met de auto of fiets inrijden. Parkeren kan bij de windturbine. Het terrein rondom de molen is ook toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.