Op donderdag 26 februari organiseerde het bestuur van Zuidenwind een Heidag voor haar medewerkers en actieve Zuidenwinders in hotel Rosveld in Nederweert. Voorzitter Guul Smeets trapte af en introduceerde de verschillende sprekers. Aan bod kwamen: project Watt2Watt, de Energiewet 2026 en het leveren van stroom door ‘om | nieuwe energie’ aan energiegemeenschappen.

Theo Ratering en Wil Luijten: Project Watt2Watt

Theo Ratering en Wil Luijten waren in de geschiedenis gedoken en begonnen hun presentatie met het historische feit dat de eerste 150.000 voltlijn (hoogspanningsverbinding) van Nederland in de jaren twintig van de vorige eeuw in Limburg stond. Vervolgens gaven ze een toelichting op het project Watt2Watt, dat een vervolg is op het eerdere project Local4Local. Een van de deelprojecten was ‘Heibloem van het gas af’; inmiddels richt de aandacht zich op ‘Heibloem als energiegemeenschap’.

Het gaat hierbij om het uitlezen van slimme energiemeters in Heibloem. Deze gegevens zijn nodig om beslissingen te kunnen nemen over het delen van energie. Hierbij speelt gelijktijdigheid, de verhouding tussen vraag- en aanbod van duurzame energie, een grote rol. Hoe kun je die verhogen? Is het mogelijk om stroom af te nemen van de windturbines van windpark Neer en die in te zetten voor thuisbatterijen en/of een centrale batterij? “Het is een lang proces. We kijken naar het totaal, vanuit de gemeenschap.” Het dorp Heibloem telt ongeveer 350 huishoudens en inmiddels willen zo’n 120 mensen hun energieverbruik delen via het plaatsen van een p4 meter in hun meterkast. Het doel is dat alle huishoudens meedoen.

Remi Rijs: Energiewet 2026

De tweede spreker was Remi Rijs. Hij is lid van Zuidenwind en lid van de normcommissie ‘Energiegemeenschappen’, die is gestart door het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) op initiatief van Energie Samen en het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. Hij ging dieper in op de Energiewet 2026, die het mogelijk maakt om energie te delen via energiegemeenschappen. In chronologische volgorde kwamen de Europese en Nederlandse energiewetgeving voorbij. Beginnend bij de Europese wetgeving van 2019. Hierin wordt voor het eerst gesproken over energiegemeenschappen. Het gaat dan om energiegemeenschappen met een centrale rol voor burgers en duurzame energiegemeenschappen. In Nederland zijn dit vooral energiecoöperaties en hun leden.

In de Energiewet 2026 is geregeld dat een actieve afnemer hernieuwbare energie mag delen. Voor het databeheer zijn in het leven geroepen: het MFF/BASS (marktfaciliteringsplatform) en NORMO als gegevensuitwisselingsentiteit. Het NORMO wil de norm openhouden waaraan een energiegemeenschap moet voldoen. Zij ziet het vooral als haar taak om de wet begrijpelijk te maken voor inwoners van Nederland.

Uit de zaal kwamen meerdere vragen:

• moet een energiecoöperatie een energiegemeenschap worden?
• ligt het initiatief voor het creëren van een energiegemeenschap bij de gemeente of bij de energiecoöperatie?
• hoe zou een norm Zuidenwind kunnen ondersteunen bij het verder professionaliseren?
• hoe verhoudt de energiegemeenschap Heibloem zich tot de leden van energiecoöperatie Zuidenwind?
• gaat de norm niet alsnog leiden tot een beoordelingsmechanisme?
• energiegemeenschappen zijn niet gericht op winst, maar is er ook aandacht voor hoe energiegemeenschappen bijdragen aan verlaging van CO2-uitstoot en andere duurzaamheidsaspecten die we als coöperatie Zuidenwind belangrijk vinden?

Veel van deze vragen spelen ook in de normcommissie en moeten nog nader onderzocht worden.

Joop de Boer: om | nieuwe energie gaat stroom leveren aan energiegemeenschappen

De laatste spreker was Joop de Boer van ‘om | nieuwe energie’. Hij vertelde over een pilot met een kleine burger-energiegemeenschap. In het bijzonder over de facturering. Het plan is burger-energiegemeenschappen verder op te schalen, zodat het vanaf 1 januari 2027 mogelijk wordt voor burgers om energie te delen met anderen via om | nieuwe energie. Volgens Joop de Boer draait het bij energiegemeenschappen om de gelijktijdigheid. Met zonnepanelen is dat ca. 30%, met wind wordt die verhoogd naar 70/80% en met de inzet van batterijen mogelijk naar 90/95%.

Zuidenwind is onlangs de samenwerking aangegaan met het Energiehandelsplatform De Pannenweg. Zuidenwind zet windturbine De Coöperwiek (Neer) in, om de gelijktijdigheid van stroom op het bedrijventerrein De Pannenweg in Nederweert te verhogen.