Benieuwd naar de werking van een windturbine? Breng op zaterdag 18 juli een bezoek aan windturbine De Coöperwiek in Neer. Tussen 10.00 en 13.00 uur ben je van harte welkom bij de eerste windturbine van burgercoöperatie Zuidenwind. De toegang is gratis. Van tevoren aanmelden is niet nodig.

Vaak zie je windturbines in de verte draaien, maar kun je er niet dichtbij komen, laat staan ze aanraken of aan de binnenkant bekijken. Op zaterdag 18 juli leggen molengidsen uit hoe de windturbine werkt. Verder kun je met een virtual reality (vr) bril beleven hoe het is om er bovenop te staan en te genieten van het weidse uitzicht.

Locatie
De Coöperwiek is gelegen aan de Boerderijweg 6 in Neer. Bij de boerderij is rechts een opening waar je met de auto of fiets kunt doorrijden. Parkeren kan bij de windturbine. Het terrein is ook toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.

De volgende openstelling is op zaterdag 15 augustus van 10.00 tot 13.00 uur.

Woensdag 1 juli is op de Montgomerystraat in Nederweert de Jeu de Boulesbaan geopend door wethouder Ton Weekers. De eerste worp was aan de heer Mies van Nieuwenhoven, de oudste deelnemer, en wethouder Ton Weekers. Zuidenwind was een van de sponsoren van dit buurtinitiatief. Volgens de initiatiefnemers van de buurt, de heer Frans Heynen en Henk Jansen, is de Jeu de Boulesbaan ‘een goede manier om van een nieuwe wijk een buurt te maken’. Zij bedankten onder meer het Omgevingsfonds van Zuidenwind voor de financiële bijdrage.

Bron: https://www.nederweert24.nl/2026/07/01/jeu-de-boulesbaan-houbenakker-nederweert-feestelijk-geopend/

Werken op tientallen meters hoogte vraagt om expertise en absolute veiligheid. Vijf molenaars, René van Geneijgen, Will Theelen, Piet Sanders, Alex Janssen en Léon Porankiewicz, reisden onlangs af naar specialist Mennens in Vlaardingen. Na een gezamenlijke voorbereiding op donderdagavond, volgden zij op vrijdag 29 mei de intensieve, tweejaarlijkse herhalingscursus ‘Werken en Redden op Hoogte’. Met succes: iedereen is weer met vlag en wimpel geslaagd.

Vijf stappen in een noodsituatie
De trainingsvrijdag begon vroeg met een scherpe theoretische opfrisser van de procedures en veiligheidsvoorschriften. Wat te doen als er onverhoopt een ongeval plaatsvindt tijdens werkzaamheden of een bezoekersbeklimming in de windturbine? Het officiële noodprotocol kent vijf strikte stappen:

1. Zorg eerst voor je eigen veiligheid.
2. Leg contact met het slachtoffer (en stel vast of deze bij bewustzijn is).
3. Alarmeer collega’s en hulpdiensten.
4. Voer de redding uit.
5. Verleen nazorg volgens de medische ABCD-methode.

Vooral het vaststellen van het bewustzijn is cruciaal, omdat dit direct bepaalt welke reddingsmethode en -techniek moet worden ingezet.

Handen uit de mouwen in de praktijk
Na het controleren en afstellen van de persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals valbeveiliging en klimhaken, was het tijd voor het echte werk. Ruim drie uur lang werd er intensief geoefend in verschillende scenario’s. Bewusteloze slachtoffers moesten van ladders worden bevrijd en via complexe constructies met lijnen en takelsystemen veilig naar beneden worden geleid, zonder de wanden te raken.

In tweetallen werden de situaties steeds uitdagender: reddingen uit nauwe trappenhuizen, tussen constructiedelen door, van bovenaf én van onderaf. Er werd hard gewerkt, veel geleerd en er vloeiden de nodige zweetdruppels. Juist deze praktijkuren lieten zien hoe belangrijk regelmatige training is; in een noodsituatie moet elke handeling een automatisme zijn.

Aandachtspunt voor de toekomst
Tijdens de training bleek dat het huidige reddingsmiddel dat beschikbaar is bij De Coöperwiek (los van het ontsnappingssysteem de Evacuator) inmiddels behoorlijk verouderd is. De instructeurs herkenden het systeem direct, maar gaven aan dat de techniek flink is doorontwikkeld. Een waardevol concreet leermoment en een belangrijk actiepunt voor de coöperatie naar de toekomst toe.

Samenwerking en certificering
Na een gezamenlijke evaluatie en een welverdiende lunch begonnen de molenaars aan de terugreis die door de drukke vrijdagmiddagspits op de snelweg minstens zo uitdagend bleek als de reddingsoefeningen zelf.

Terugkijkend was het een enorm waardevolle en leerzame tweedaagse. Niet alleen zijn de vaardigheden weer vlijmscherp, ook de onderlinge saamhorigheid heeft weer een flinke boost gekregen. Met het behalen van dit certificaat zijn onze molenaars de komende twee jaar weer officieel bevoegd om bezoekers en techneuten veilig te begeleiden naar de top van de turbines. Veiligheid staat altijd voorop.

Je hebt het vast wel eens gezien: het waait lekker, maar één van de turbines staat roerloos stil. Een vreemd gezicht, want het doel is natuurlijk om met z’n allen zoveel mogelijk groene stroom op te wekken. Toch betekent een stilstaande windturbine gelukkig lang niet altijd dat er iets mis is.

Er zijn verschillende redenen waarom een turbine tijdelijk pauzeert. De acht belangrijkste redenen staan hieronder op een rij.

1. Te weinig wind
Een windturbine heeft een zekere basiswind nodig om efficiënt elektriciteit op te wekken. Bij windsnelheden onder de drie meter per seconde (windkracht 1 à 2) draait een moderne turbine meestal nog niet of nauwelijks. Er zit dan simpelweg te weinig energie in de lucht.

2. Te veel wind (het “comfortgebied”)
Wat veel mensen niet weten, is dat een windturbine juist stopt als het te hard stormt. Bij windsnelheden boven de 20 à 25 meter per seconde wordt de turbine automatisch in een veilige stand gezet. De rotorbladen draaien dan uit de wind om schade en overbelasting te voorkomen. Een windturbine werkt dus binnen een comfortgebied: niet te weinig wind, maar ook zeker niet té veel.

3. Onderhoud of inspectie door de eigen club
Windturbines worden regelmatig gecontroleerd. Tijdens gepland onderhoud wordt de turbine stilgezet. Vaak zijn er dan onderhoudsbusjes onderaan de mast te vinden.

Naast de fabrikant voert de onderhoudsgroep jaarlijks uitgebreide eigen inspecties uit. Er wordt dan kritisch gekeken naar de algemene staat, veiligheidsvoorzieningen, slijtage en vervuiling. Dit is essentieel om de turbines betrouwbaar te houden.

4. Storing of veiligheidsmelding
Moderne turbines zitten vol sensoren. Zodra er een kleine afwijking wordt gedetecteerd, schakelt de turbine zichzelf uit voorzorg direct uit. Veel meldingen kunnen op afstand worden uitgelezen en opgelost. Moet er toch iemand ter plaatse komen? Dan komt de onderhoudsgroep in actie. Hoe sneller er iemand ter plaatse is, hoe sneller de turbine weer veilig stroom produceert.

5. Drukte op het elektriciteitsnet (congestie)
Het Nederlandse stroomnet raakt helaas steeds vaker vol. Als de netaansluiting tijdelijk een probleem heeft of als het elektriciteitsnet overbelast is door een overschot aan (zonne-)energie, kan de netbeheerder vragen om de turbine tijdelijk stil te zetten.

6. Rekening houden met omwonenden: slagschaduw
Bij zonnig weer kunnen draaiende wieken een bewegende schaduw werpen op nabijgelegen huizen. Om overlast voor de buren te voorkomen, gelden hier strenge regels voor. De turbine registreert precies wanneer dit speelt en zet zichzelf op die specifieke momenten automatisch even stil.

7. IJsvorming en slimme ijsdetectie
In koude, vochtige wintermaanden kan er ijs ontstaan op de rotorbladen. Dit is gevaarlijk voor de omgeving en slecht voor de balans van de turbine. Sensoren detecteren dit direct en zetten de turbine stil.

Voordat de turbine weer mag starten, volgt een strenge controle. De onderhoudsgroep inspecteert de bladen tegenwoordig niet alleen vanaf de grond, maar ook met speciale camera’s op de turbines. Pas als er via de beelden 100% zekerheid is dat de bladen ijsvrij zijn, wordt de turbine handmatig weer vrijgegeven.

8. Economische redenen (negatieve stroomprijzen)
De energiemarkt verandert snel. Bij een enorm overschot aan duurzame energie op het net kan de stroomprijs negatief worden. Op die momenten kost het produceren van stroom geld. Het is dan economisch verstandiger om de turbine tijdelijk uit te schakelen.

Hoewel het windpark grotendeels volautomatisch draait, wordt er achter de schermen voortdurend gemonitord, onderhouden en geoptimaliseerd. Een stilstaande turbine is dus vaak juist een teken dat alle geavanceerde systemen precies doen waarvoor ze ontworpen zijn: veilig, verantwoord en slim omgaan met de duurzame energie.

De commissie Duurzaam Nederweert, bestaande uit actieve Zuidenwind-leden die zich onder andere inzetten als energiecoach, heeft begin 2026 een enquête verspreid onder de lokale achterban van ongeveer 150 leden. Rond de 30 leden hebben hun stem laten horen.

Wat kwam er uit de enquête?
De respons laat zien dat er veel draagvlak is voor de huidige koers. De meeste respondenten vinden het belangrijk om bestaande activiteiten door te zetten, zoals:

• Energiebespaaradvies aan huis.
• Het organiseren van bedrijfsbezoeken.
• Het houden van informatieavonden.

Voor deze informatieavonden zijn meteen een aantal interessante thema’s aangedragen. Leden horen in de toekomst graag meer over woningisolatie, groen gas, thuisbatterijen en buurtaccu’s.

Samen aan de slag
Goed nieuws: een aantal leden heeft aangegeven zelf actief te willen worden binnen de commissie of specifieke themagroepen. Met hen wordt op korte termijn contact opgenomen.

Doe ook mee!
Lijkt het je leuk om als Nederweerter Zuidenwind-lid een keer aan te sluiten bij een commissieoverleg? Of wil je meehelpen met het organiseren van een activiteit of bedrijfsbezoek? Je bent van harte welkom. Stuur een bericht naar secretaris Yvonne Smolenaers via commissienederweert@zuidenwind.org.

Op zaterdag 30 mei brachten voorzitter Guul Smeets en twaalf Zuidenwind-leden uit Nederweert een bezoek aan zonnepark Het Kruis in Nederweert-Eind. Onder leiding van initiatiefnemer Charles Ruys kreeg de groep een interessante rondleiding over het 14 hectare grote park, dat in juli 2025 in gebruik is genomen.

Het project kende sinds de eerste plannen in 2014 een lange weg met de nodige ups and downs, maar het resultaat is uniek. Wat direct opviel, is de combinatie van natuur en techniek. De panelen zijn extra hoog geplaatst, zodat een kudde schapen eronderdoor kan lopen voor de begrazing. De grond behoudt zo zijn agrarische functie.

Slimme combinatie van zon en wind
Extra bijzonder voor ons als coöperatie is de unieke samenwerking via cable pooling. Het zonnepark deelt de netaansluiting met het naastgelegen windpark. Hierdoor wordt het overvolle elektriciteitsnet efficiënter benut.

Wist je dat…?
Tijdens de rondleiding hoorden we een hoop leuke en interessante weetjes:

• 31.000 panelen: Het park ligt er vol mee, met een flinke capaciteit van 625–630 Wp per paneel.
• Drones als hulptroepen: De panelen zijn in groepen serieel geschakeld. Mocht er eentje kapotgaan, dan spoort een drone het defect zo op.
• Klaar voor de toekomst: In de 4,5 km lange kabel naar de windturbines liggen alvast extra kabels klaar voor een eventueel toekomstig batterijpark.
• Wind gaat voor: Omdat het windpark voorrang heeft op het net, leveren de zonnepanelen op jaarbasis zo’n 6% minder op. Tijdens ons bezoek was het windstil en leverden de panelen juist topenergie. Zodra er een wolk voor de zon dreef, hoorde je de ventilatoren van de omvormers meteen terugschakelen.
• Subsidie: Vanwege de specifieke oriëntatie van de panelen (ca. 1/3 NNW en 2/3 ZZO) is er een subsidie voor 16 jaar toegekend.

Na een leerzame ochtend en een lekker duurzaam appeltje keerde iedereen rond 12.30 uur voldaan huiswaarts.

Meer weten over de techniek achter dit park? Lees het hier.

Onlangs mocht Zuidenwind-lid Lei Veugelers, één van onze molengidsen die op de derde zaterdagen van de maand de belangstellenden ontvangt, bijzondere gasten verwelkomen bij de Coöperwiek in Neer. Luciana en Richard Nyamaphene, twee agrarische ondernemers uit Zimbabwe, zijn via Stichting Ziteya in Nederland om kennis te maken met de Limburgse landbouw en cultuur. Luciana is daarnaast de vaste contactvrouw voor Stichting Ziteya in Zimbabwe zelf. Tijdens de reis trok ook onze eigen duurzame energie-opwekking hun aandacht.

Tijdens hun verblijf in Peel en Maas keken Luciana en Richard hun ogen uit. Naast het proeven van de Limburgse gastvrijheid en een eerste kennismaking met de aspergeteelt, stond er een indrukwekkend bezoek aan de Coöperwiek op het programma. “Zij zijn thuis erg geïnteresseerd in hoe we hier energie opwekken, al is de realiteit op het Zimbabwaanse platteland onvergelijkbaar met de onze”, aldus Lei.

Een andere energiewereld
In Zimbabwe wordt een groot deel van de elektriciteit opgewekt met waterkracht, maar de infrastructuur is een enorme uitdaging. Op het platteland heeft slechts een klein percentage van de huishoudens een aansluiting op het elektriciteitsnet. Het concept van een gigantische, hypermoderne windturbine die een hele regio van stroom voorziet, zorgde dan ook voor een stroom aan boeiende vragen van de twee ondernemers.

Het bezoek draaide niet om het kopiëren van onze westerse aanpak, maar om een eerlijke en gelijkwaardige uitwisseling van ideeën. Hoe organiseer je energievoorziening als gemeenschap? En hoe ga je om met de natuurlijke bronnen die je hebt?

Leren van elkaar
Voor gastheer Lei was het bezoek, net als voor de gasten, een inspirerende middag. Het zette aan tot nadenken over onze eigen energietransitie en de luxe van ons energienetwerk. Zoals Lei mooi verwoordde: “We moeten ze niet de boodschap meegeven dat ze het precies moeten doen zoals wij het hier doen. Als ik zie hoe de mensen daar in het leven staan, dan denk ik soms juist dat zij óns iets kunnen leren.”

Het was een middag waarin werelden elkaar ontmoetten onder de wieken van onze coöperatieve turbine. Een ontmoeting die laat zien dat duurzaamheid en gemeenschapszin universele waarden zijn, hoe verschillend de lokale context ook is.

Om meer te weten te komen over hun bezoek, lees het bericht hier op Omroep P&M.

In deze nieuwsbrief start de nieuwe rubriek ‘Bellen met…’. Om leden mee te nemen in wat er achter de schermen gebeurt, wordt er voor elke editie contact gezocht met een van de bestuursleden. Voorzitter Guul Smeets, die ruim een jaar aan het roer staat, bijt het spits af.

Als relatieve buitenstaander kijkt Guul Smeets met bewondering naar het fundament van Zuidenwind. “Vanuit mijn achtergrond als Rabobank-directeur kende ik Zuidenwind al”, vertelt Guul. “Onze voorgangers hebben ontzettend veel hobbels en weerstanden moeten overwinnen en uiteindelijk fantastisch werk geleverd. Ze hebben een in alle opzichten gezonde coöperatie neergezet. Toonaangevend in Limburg en ook landelijk doen we ertoe. Dankzij die gezonde basis kunnen we nu doorpakken.”

Strategische keuzes
De afgelopen maanden stonden in het teken van strategische verkenning. “We zitten in een brede oriëntatiefase waarin we onszelf vragen stellen als: Welke projecten en innovaties willen we met elkaar gaan oppakken? Willen we in nieuwe segmenten direct pionieren, of stappen we wat later in als de technologie en ontwikkeling verder is?”

Er werd een ‘waterstoftour’ georganiseerd, waarbij een breed gezelschap van leden, ondernemers, experts en ambtenaren in de praktijk kennismaakten met de mogelijkheden van waterstof.
Een andere invulling van de strategische verkenning was een strategiedag. Deze bijeenkomst vond plaats als verdere uitwerking van het goedgekeurde beleidsplan uit de Algemene Ledenvergadering. Tijdens deze interactieve dag dachten diverse leden/specialisten vanuit hun specifieke vakgebied mee, samen met landelijke experts en externen, zoals de directeur van de provinciale energiemaatschappij. Er werd volop gebrainstormd over de projecten die Zuidenwind de komende jaren zou kunnen oppakken, met de focus op de afspraken uit het beleidsplan.

“De komende tijd gaan we de plannen verder fijnslijpen en steeds meer leden laten aanhaken. Zowel de kennis als het enthousiasme binnen onze coöperatie zijn groot. Juist daarom willen we die denkkracht nadrukkelijk aan de voorkant benutten. Zo maken we optimaal gebruik van al die expertise én halen we de verschillende visies van onze leden op. Op die manier werken we samen naar een breed draagvlak voor de keuzes die we gaan maken.”

Indompelen en professionaliseren
Terugblikkend op zijn eerste jaar spreekt Guul van een intensieve periode. Omdat het voltallige bestuur compleet nieuw startte, en geen historische kennis meenam, was dit een tijd waarin ze zich écht onderdompelden in de Zuidenwind-wereld om van daaruit gericht te gaan bouwen.

In het eerste jaar lag de prioriteit bij het verder professionaliseren van de organisatie. “Waar de nadruk voor het bestuur in het verleden lag op de combinatie van bestuur en uitvoering, kiezen we nu voor een uitsluitend bestuurlijke rol”, legt Guul uit. “We richtten het bedrijfsbureau op en zorgden dat actieve Zuidenwinders het mandaat kregen om meer beslissingen te nemen. Dat vraagt een nieuwe balans en was voor de organisatie en actieve Zuidenwinders even wennen, maar het brengt ons in een gezonde, professionele structuur. De basis staat inmiddels een stuk steviger en nu kunnen we écht aan de slag met de volgende fase van de energietransitie.”

Het echte Zuidenwind-gevoel
Tot slot deelt Guul een strategische tip: “Kijk verder dan opwekken alleen. De winst in de toekomst zit in slim energiemanagement en netcongestie-oplossingen. Mijn belangrijkste oproep is: Denk en doe met ons mee.

Het échte Zuidenwind-gevoel is immers dat we het samen doen. Zo blijven we koploper.”

Weet je dat de windturbine De Coöperwiek van Coöperatie Zuidenwind er al meer dan 10 jaar staat? Dat de masthoogte 98 meter is en de turbine gemiddeld per jaar 4,5 miljoen kWh groene stroom opwekt? Wat voldoende is voor ongeveer 1.300 huishoudens. Breng op zaterdag 20 juni een bezoek aan De Coöperwiek en je hoort nog veel meer leuke weetjes. 

Tussen 10.00 en 13.00 uur leggen de molengidsen je graag de techniek en werking van de windturbine uit. Met virtual reality (VR)-brillen ervaar je levensecht de klim naar de top en het indrukwekkende uitzicht. Yarno Stam bezocht De Coöperwiek vorige maand: “Ik was nog nooit zo dicht bij een windturbine geweest. Indrukwekkend qua omvang en techniek. En dan te bedenken dat die door burgerparticatie tot stand is gekomen.” 

Locatie

De Coöperwiek is gelegen aan de Boerderijweg 6 in Neer. Bij de boerderij is rechts een openstaande poort. Hier kun je met de auto of fiets inrijden. Parkeren kan bij de windturbine. Het terrein rondom de molen is ook toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.

Op 27 en 28 februari brachten ruim 30 leden een bezoek aan Herenboeren Land van Weert. Dit uitstapje maakte deel uit van een reeks bedrijfsbezoeken aan duurzame initiatieven in de regio. Leden uit Nederweert waren hiervoor uitgenodigd, via de commissie Duurzaamheid.

Deze regeneratieve boerderij is een coöperatie van ca. 200 leden en bestaat sinds 2020. Op de boerderij kunnen wekelijks de gezinnen, die lid zijn van de coöperatie, hun groenten en fruitpakket ophalen. Ook veel leden uit Nederweert zijn lid. Binnen dit boerderijsysteem staan biodiversiteit en duurzaamheid hoog in het vaandel.  
 
De rondleiding vond plaats op het perceel waar voornamelijk groenten en fruit worden geproduceerd. Na de nieuwe kruiden- en bloementuin bezochten we de hoogstam- en laagstam boomgaard. Bijzonder moment was de geboorte van lammetjes net vóór de rondleiding. In totaal zijn er nu 20 schapen en twee Black Angus runderen. De nieuwe biggen zouden net een week later op de boerderij gearriveerd. 
 
De kas, die twee jaar geleden is overgenomen van een naast gelegen tuincentrum, is door vrijwilligers afgebroken en op het boerderijperceel weer opgebouwd. Dit geeft de mogelijkheid op de oogstseizoenen te vervroegen en te verlengen en in de zomer tomaten, aubergines, paprika’s en komkommers te telen. 

Nieuwsgierig geworden? Op 14 juni is er een open dag bij de Herenboeren Land van Weert. Dan is er van alles te zien en te proeven.

Elke derde zaterdag van de maand (periode april t/m oktober) kunnen mensen een kijkje nemen bij onze windturbine De Coöperwiek in Neer. Op 16 mei verzorgden de molengidsen Eric Visschers en Jos Hannen de ontvangst en gaven uitleg bij de Virtual Reality (VR)-brillen beneden bij de molen. De molenaars Will Theelen en Leon Porankiewicz begeleidden de beklimmingen van de turbine. In totaal hebben ruim 25 bezoekers de windturbine bezocht. De dag kreeg echter nog een onverwacht spannend tintje.

Oorspronkelijk stonden er drie beklimmingen gepland. Leon ging met Yarno Stam, het lid van Zuidenwind dat zich van tevoren had aangemeld, omhoog naar de nacelle (grote behuizing bovenop de toren van een windturbine). Eenmaal boven aangekomen ontstond echter een storing aan de lift. De lift was niet meer elektrisch én niet meer handmatig te bewegen. Ondanks de storing konden Leon en Yarno Stam rustig de bezichtiging van de nacelle en de bovenzijde van de turbine afronden. Yarno Stam: “ Wat een weids uitzicht bovenop de turbine. Je kunt ver kijken. Het was een gave ervaring, ook door het afdalen langs de stalen ladder aan de binnenkant van de turbine.”  

Reparatie 

Ondertussen klom Will op eigen kracht via de ladder naar boven om de storing te verhelpen. Een sportieve prestatie die diep (diep weglaten?) respect verdient. Na ongeveer een uur sleutelen kreeg hij de installatie weer volledig operationeel, waarna de lift weer functioneerde alsof er niets gebeurd was. Een knap staaltje vakmanschap en conditie, want je klimt niet zomaar even naar boven in een windturbine. 

Eind goed, al goed 

Terwijl Will aan de slag ging, daalden Leon en Yarno Stam via de trap weer af naar beneden. Gelukkig is afdalen een stuk vriendelijker voor de benen! Voor Yarno maakte deze onverwachte wending de ervaring juist compleet; die vond het avontuur fantastisch en ging met een grote glimlach naar huis. 

Helaas liep de planning hierdoor flink uit, waardoor we twee andere leden, die zich hadden aangemeld, moesten teleurstellen. Zij worden uiteraard uitgenodigd om de volgende keer alsnog mee omhoog te gaan. Kortom: een enerverende dag vol techniek, improvisatie, sportiviteit en vooral veel enthousiaste bezoekers. 

Speciaal voor leden Zuidenwind

Ben je lid van Zuidenwind en wil je ook weleens bovenop onze windturbine De Coöperwiek staan? Meld je van tevoren aan bij bureaumanager Marjan Niëns via tel. 06-57905206 of marjan.niens@zuidenwind.org. 

Op maandag 18 mei 2026 vertrok een bus met geïnteresseerden bij het kantoor van Zuidenwind in Nederweert voor de Waterstoftour. Rob Zanders en Geert Quicken hadden deze tocht naar een nieuwe wereld georganiseerd. Kennismaken met de mogelijkheden van waterstof, het kleinste molecuul in het universum. Is het de oplossing van ons energieprobleem in de 21e eeuw? Kan waterstof het milieu redden van de dreigende opwarming? Dat klinkt als een verhaal van Jules Verne. 
 
Het is een heel divers gezelschap. Verschillende ondernemers en ambtenaren van de gemeenten Peel en Maas, Leudal, Venlo en Nederweert reizen mee. Maar ook adviseurs en deskundigen op het gebied van energie, innovaties en veiligheid. En ten slotte de idealisten van de Energiecoöperaties: Peel Energie, Weert Energie, Leudal Energie en Zuidenwind.   

Energiehub 

De eerste stop is bij Vissers Energy Group. Eigenaar Gertbert Vissers vertelt over deze energyhub. Wat wordt de rol van duurzame energie? Hoe ver kunnen we door met elektriciteit om de mobiliteit van personen en vrachtvervoer naar de toekomst veilig te stellen? Gerbert denkt dat kleinschalig- en lokaal verkeer zich zal redden met elektrisch rijden, maar voor het vrachtvervoer en zeker het internationale, is waterstof de toekomstige energiedrager. Een duidelijk en inspirerend verhaal. 
 
Waarom gebruiken we de overtollige wind en zonne-energie niet beter? Dan leidt hij ons rond over de energiehub. Je kan bij Vissers alle soorten brandstoffen en ook elektriciteit tanken. En we zien het toekomstige waterstoftankstation dat in juni 2026 operationeel zal zijn. De pioniers van Vissers hebben het enthousiasme van de deelnemers aangewakkerd. Velen zijn met elkaar in gesprek en wisselen hun ervaringen en standpunten uit.  

Gesprek over mogelijkheden 

Als de bus aankomt in Am Lefkeshof (Krefeld) is de sfeer vol verwachting. Geert en Rob geven een PowerPointpresentatie over de mogelijkheden van waterstof en de ontwikkelingen bij Zuidenwind. Wat zijn verantwoorde keuzes om ons te verzekeren van een goede toekomst? Hebben we het lef om in die onzekere toekomst te springen? Wie willen er allemaal meedoen? Hoe kunnen we de risico’s beperken en toch flinke stappen zetten? De experts van de veiligheidsregio spreken zich positief uit. Wees niet te bang, zij zien deze stap in de energietransitie wel zitten en kunnen gemeentes hierbij helpen. En ook Zuidenwind wil dat samen met anderen gaan doen.  

Waterstofgas 

Om de theorie direct aan de praktijk aan te toetsen, vertelt Bern Schleupen over het familiebedrijf dat al jaren groen gas uit de mest van hun koeien. Maar sinds enige tijd ook waterstofgas. Tijdens de rondleiding lopen we langs een soort zeecontainer met imponerende apparaten, waaruit aan het eind zuivere waterstof komt. Iets verderop staat de afvulinstallatie, waar flessenpakketten en vrachtwagens op een veilige manier met waterstof gevuld kunnen worden. 

Uitdaging 

Er borrelen allerlei vragen, bedenkingen en plannen omhoog. Al snel blijkt dat deze groep tijdreizigers de haalbaarheid van een waterstofproject als een hoopvolle uitdaging ziet. Met dank aan de gastheren in Tegelen en Krefeld en aan de organisatoren gaat iedereen weer huiswaarts. Het was goed om zelf te zien dat de waterstofoplossing als concreet nieuw idee al leeft en in praktijk wordt gebracht. Nu verder. 
 

Van grote internationale corporate uitdagingen naar Zuidenwind. Mijn naam is Carla Dings, 34 jaar oud en geboren in Nederweert. Momenteel woon ik in het mooie Haler en vanaf heden versterk ik de communicatiegroep van Zuidenwind. Na jarenlang bij Koninklijke BAM Groep op internationaal niveau te hebben gebouwd aan veranderingen op het snijvlak van strategie, cultuur en communicatie, gooide ik het roer om. Ik wilde de corporate boardrooms inruilen voor de regio: met m’n voeten in de klei staan, écht impact maken en binnenkijken bij betekenisvolle organisaties. 
 
Zuidenwind is zo’n betekenisvolle organisatie. Er liggen prachtige communicatievraagstukken en uitdagingen op het gebied van positionering op ons te wachten. Mijn ervaring in verandering en scherpe communicatie zet ik dan ook heel graag in om de zichtbaarheid en de doelen van onze coöperatie verder te versterken. Carla is bereikbaar via carla.dings@zuidenwind.org. 

Wie ben ik als de laptop dichtklapt? 

Dan geniet ik van de vrijheid op de motor, reis ik graag of deel ik de tijd thuis met mijn partner en onze twee Franse bulldogs. Ik heb een groot hart voor dieren en de natuur; de lokale, duurzame ambities van Zuidenwind passen dan ook perfect bij mijn nieuwe koers. Ik heb enorm veel zin om achter de schermen voor en met de coöperatie aan de slag te gaan. 

Zuidenwind heeft een Klachtencommissie. Hier kunnen leden, medewerkers en actieve Zuidenwinders terecht met klachten over onder andere processen, gedrag, communicatie, besluitvorming en organisatorische kwesties binnen Zuidenwind.  

De commissieleden gaan zorgvuldig om met de gedeelde informatie en persoonlijke gegevens. Het uitgangspunt is om er gezamenlijk tot een oplossing te komen. Het klachtenreglement waarborgt een zorgvuldige, transparante en onafhankelijke afhandeling van klachten.  

De commissie bestaat uit: Jo Kunnen, Yvonne Smolenaers (voorzitter) en Thieu Heijltjes. Voor vragen of het indienen van een klacht kan je de commissieleden mailen via klachtencommissie@zuidenwind.org. 

De gezamenlijke besturen van de windparken Ospeldijk, Heibloem, Kookepan en Egchelse Heide hebben op 21 mei 2026 een overeenkomst getekend met Dark Sky, fabrikant en installateur van slimme radardetectiesystemen. Met dit ADLS (Aircraft Detection Lighting System) wordt de rode obstakelverlichting op windturbines voortaan alleen ingeschakeld wanneer er daadwerkelijk luchtverkeer in de buurt is. De coöperaties hebben bewust gekozen voor een gezamenlijke aanpak. Door samen op te trekken wordt het effect voor de omgeving maximaal vergroot.

Het ADLS-systeem bewaakt met speciale detectietechnologie het luchtruim rondom de windparken. Alleen wanneer een vliegtuig of helikopter wordt gedetecteerd, schakelt de verlichting automatisch tijdelijk in. Zodra het luchtvaartuig het gebied verlaat, gaan de lampen weer uit. Op basis van eerdere testen verwachten de betrokken partijen dat de verlichting minimaal 85% van de tijd uitgeschakeld kan blijven. 

Succesvolle testfase 

Gezamenlijke aanpak windparkeigenaren 

Op donderdag 21 mei ondertekenen vertegenwoordigers van de betrokken windparken en Dark Sky de overeenkomst. In totaal worden 14 windturbines uitgerust met het nieuwe systeem. De windparken liggen dicht bij elkaar. De coöperaties werken met het ADLS gezamenlijk aan het beperken van de impact van windenergie op de leefomgeving. 

Minder lichtoverlast voor de omgeving 

Op dit moment brandt de rode obstakelverlichting op windturbines ’s nachts continu, zoals vereist voor de luchtvaartveiligheid. Dit kan door omwonenden als hinderlijk worden ervaren. 

“Het is uniek dat zoveel windparken de handen ineenslaan. Dat de lokale coöperaties, waaronder Zuidenwind, dit project volledig zelf financieren, laat zien hoe diep we geworteld zijn in de regio. Dit is een enorme winst voor de nachtrust van omwonenden en het landschap in de Peelregio.” vertelt Léon Porankiewicz van Coöperatie Zuidenwind.

Planning implementatie

De installatie van de ADLS-systemen start op korte termijn. Het doel is om alle systemen voor het einde van dit jaar volledig operationeel te hebben. Na implementatie zal de rode verlichting in de avond en nacht alleen nog geactiveerd worden wanneer dit vanuit luchtvaartveiligheid noodzakelijk is.

Aanwezigen bij ondertekening

Bij de ondertekening zijn vertegenwoordigers van de windparken en Dark Sky aanwezig, waaronder: Wim Wienen (WML), Eric Hulshof (De Kookepan), Adrie van Oerle (Egchelse heide), de heer Jurchen (Dark Sky), mevrouw Chlodny (Dark Sky), Tijs Boorsma (Greentrust), Richard Verhoeff (Greentrust), Henk Coolen (Zuidenwind), Marcel van Essen (Zuidenwind) en Leon Porankiewicz (Zuidenwind).

Burgerwindcoöperatie Zuidenwind heeft een belangrijke mijlpaal bereikt. Halverwege mei mocht de coöperatie haar 1000ste lid verwelkomen. Het jonge gezin Yoni (31), Jenot (32) en dochtertje Lovi (2) werd hiermee verrast.

“Vol enthousiasme hebben wij ons aangemeld. We vinden Zuidenwind een mooi initiatief en willen graag bijdragen aan de transitie naar schone energie.” Dat ze kozen voor Zuidenwind, komt mede door de vader van Yoni. “Mijn vader begon erover. Hij is al langer lid van Zuidenwind. Hij vertelde over de vijf windturbines, het sponsoren van lokale initiatieven en de ontwikkelingen rond het delen van opgewekte energie. Hij gaf ons het laatste zetje”, lacht Yoni. Duurzaamheid is een belangrijke pijler in het leven van Yoni en Jenot. Sinds een aantal jaren wonen zij samen in een nieuwbouwhuis op Laarveld in Weert. Het huis heeft energielabel A+, is goed geïsoleerd, gasloos en op het dak liggen 12 zonnepanelen. “We zijn altijd duurzaam bezig. De drempel om lid van Zuidenwind te worden is laag. Voor slechts 10 euro per jaar ondersteun je dit lokale energietransitie.”

Zelf lid worden?

Wil jij onze coöperatie ook ondersteunen? Word lid en meld je aan via www.zuidenwind.org. 

Ben je op zoek naar een leuk uitje in de regio? Neem op zaterdag 16 mei een kijkje bij de windturbine De Coöperwiek aan de Boerderijweg 6 in Neer. De toegang is gratis. Tussen 10.00 en 13.00 uur zijn er molengidsen aanwezig. Zij vertellen graag over de molen, die in 2015 door burgerparticipatie tot stand is gekomen. Het is de eerste windturbine van energiecoöperatie Zuidenwind. In de naam De Coöperwiek komt de coöperatieve gedachte terug.

Onderin de molen geven de molengidsen uitleg over de techniek. Er zijn virtual-reality (vr) brillen aanwezig, waarmee je beneden op de grond ervaart, hoe het is om in de molen omhoog te klimmen en van het uitzicht te genieten. Het terrein is ook toegankelijk voor mensen die minder mobiel zijn. Er is genoeg ruimte om de auto te parkeren. Nog leuker is het om het bezoek aan de molen te combineren met de fietstocht langs meerdere windmolens in Noord- en Midden-Limburg (www.zuidenwind.org/open-energiedag/#verhalen) van 32,5 km. 

Aan de Boerderijweg 6 staat een bord met pijl naar De Coöperwiek, rij rechts door de poort, langs de stal en over een paadje naar de windturbine.

Op 25 april is de nieuwe speel-, beweeg- en samentuin in Ospeldijk feestelijk geopend. De tuin ligt aan de linkerkant bij het binnenrijden van het dorp, op het terrein van het Thomashuis. Het is een ontmoetingsplek voor jong en oud, voor zowel validen als mindervaliden. Velen hebben bijgedragen aan de totstandkoming, waaronder het Omgevingsfonds Ospeldijk van Zuidenwind. 

Het traject van idee tot uitvoering duurde ruim twee jaar. In Ospeldijk lag een oude speeltuin, maar die moest verdwijnen. De vraag was hoe deze ontmoetingsplek behouden kon blijven voor het dorp. De dorpsraad kwam in actie en zocht contact met Lilian Kwaspen, regisseur leefbaarheid bij de gemeente Nederweert. Later sloten ook het Thomashuis Ospeldijk (onderdeel van stichting De Drie Notenboomen) en stichting Platform Gehandicapten Nederweert aan. 

Op de vraag waar een nieuwe geschikte locatie voor de speeltuin gevonden kon worden, kwam Johan Smeets, ondernemer van het Thomashuis, met een oplossing: “Wij hebben naast ons gebouw een veldje waar een shetlandpony rondloopt. Als we de pony elders onderbrengen, kunnen we daar de nieuwe speel-, beweeg- en samentuin realiseren.” Daarna volgden concrete stappen, waarbij jong en oud en ook de bewoners van het Thomashuis hebben meegedacht. 

Tuin voor iedereen 

“We willen dat iedereen kan meedoen: jong en oud, én validen en mindervaliden,” zegt Lilian Kwaspen. In de tuin staat onder andere een draaimolen die toegankelijk is voor rolstoelen, zodat kinderen samen kunnen spelen. Daarnaast zijn er een inclusieve picknicktafel en drie beweegtoestellen voor oudere kinderen en volwassenen. 

Aan de andere kant van het Thomashuis ligt de moestuin, met twee kassen waarin verschillende gewassen groeien. Langs het pad zijn fruitbomen geplant. Lilian Kwaspen helpt hier op woensdagmiddag- en vrijdagmiddag. “Iedereen die het leuk vindt, kan meehelpen: kinderen én volwassenen. Door in de tuin bezig te zijn, leren kinderen waar groenten en fruit vandaan komen. Misschien kunnen we straks samen soep maken van onze eigen courgettes.” 

Omgevingsfonds Ospeldijk 

Veel organisaties hebben de speel-, beweeg- en samentuin gesteund, zowel in natura als financieel. In 2025 diende de Dorpsraad Ospeldijk een aanvraag in bij ons Omgevingsfonds in Ospeldijk. Zuidenwind is eigenaar van twee van de vier windturbines in Ospeldijk en stelt een deel van de opbrengst beschikbaar voor de directe omgeving, om de leefbaarheid te vergroten. 

“We vonden de speeltuin een mooi initiatief, maar konden deze in eerste instantie niet financieel ondersteunen,” vertelt Pieter Nuij, bestuurslid van het Omgevingsfonds Ospeldijk. “Omdat een speeltuin normaal gesproken onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt. Maar na gesprekken bleek dat het project meer omvatte dan alleen een speeltuin. Het is een ontmoetingsplek die het sociale cement van het dorp versterkt en goed past binnen de doelstellingen van het Omgevingsfonds.” 

Dromen 

Pieter Nuij is blij met de aanvraag van de Dorpsraad Ospeldijk. “Zo konden we echt iets betekenen voor de inwoners. Op deze manier dragen zij niet alleen de lasten van de windturbines, maar profiteren ze ook van de opbrengsten.” 

Hij nodigt iedereen uit om een aanvraag voor een mooi initiatief op het gebied van duurzaamheid en/of leefbaaheid in te dienen bij het Omgevingsfonds Ospeldijk. “We helpen mensen graag om te dromen. Spreek uit wat je wilt, dan kijken we samen wat mogelijk is.” 

Kijk hier voor het indienen van een aanvraag.  

Zuidenwind vindt het belangrijk dat haar (actieve) leden in een veilige omgeving kunnen werken en met elkaar omgaan. Om dat te borgen, is vertrouwenspersoon Ingeborg van Meggelen aangesteld. Tijdens de Algemene Ledenvergadering op 18 april 2026 stelde Ingeborg zichzelf voor. Ze benadrukte dat de vertrouwenspersoon er is voor alle (actieve) leden van Zuidenwind. Ze biedt een open en luisterend oor.

Ingeborg van Meggelen: “Heb je binnen Zuidenwind te maken met grensoverschrijdend gedrag, zoals pesten, discriminatie, (seksuele) intimidatie of agressie/geweld? Of zie je of vermoed je dingen die niet door de beugel kunnen, zoals diefstal of fraude? Blijf er niet meelopen, maar neem contact met mij op. Ik ben er om naar je te luisteren en je bij te staan. Samen kijken we naar wat de beste vervolgstap is. Onze gesprekken zijn vertrouwelijk. Ik deel niets ervan met anderen. Jij behoudt altijd de regie.”

Vraag jij je wel eens af: met wie kan ik dit delen? Is dit grensoverschrijdend gedrag? Of overdrijf ik nou? Kan dit wel wat ik zie gebeuren? Goed om te weten:

• het is goed dat je hulp vraagt
• er zijn voor jou geen kosten aan verbonden om contact op te nemen
• jij bepaalt hoe en waar we elkaar spreken
• wat we bespreken blijft tussen ons

“Ongewenste omgangsvormen gedijen in stilte. Ik ben er om de stilte te doorbreken, in jouw tempo, in volledige vertrouwelijkheid.“

Contact opnemen

Neem gerust contact op met Ingeborg van Meggelen via:

• mailadres: ingeborg@netevenanders.eu
• tel/whatsapp/signal: 06-44822354

Bij het echtpaar van der Pol, woonachtig in Nederweert, is het warm en behaaglijk in huis. Ze hebben bezoek gehad van een energiecoach. Wil jij ook een warm huis en tegelijk besparen op je energiekosten? Vraag een onafhankelijk energieadvies aan bij een energiecoach van de gemeente Nederweert en energiecoöperatie Zuidenwind. 

Energiecoach aan huis 

Aan de eettafel blijkt al snel hoe tevreden Donald van der Pol (79 in juni, red.) en zijn vrouw Annie (74) zijn over het bezoek van energiecoach Peter Hermans. “We zijn zeer te spreken over het gekregen advies en de uitleg.” Donald en Peter ontmoetten elkaar afgelopen zomer op de braderie in Nederweert. De energiecoaches van Zuidenwind deelden toen samen met Samen in de Wijk een kraam en reikten zonnebloemen uit aan de voorbijgangers. Energiecoach Peter en Donald kwamen met elkaar in gesprek over de subsidieregeling voor dubbel glas.” Onze achterburen hadden hun muren geïsoleerd en daar subsidie voor gekregen. Daar wilde ik meer over weten. Aangezien ik twijfelde en zekerheid wilde, heb ik energiecoach Peter bij ons thuis uitgenodigd. Daar legde Peter alles rustig en in begrijpelijk taal uit. Hij liet ons het hele plaatje zien, inclusief wat het kost en opbrengt.”  

Enkel glas 

In 1975 kochten Donald en Annie hun huidige huis aan de Esdoornstraat 10 in Nederweert. Met toen nog enkel glas in de ramen. Toen ze in 2005 een stuk aanbouwden, kwam daar meteen dubbel glas in. Vier jaar geleden lieten ze dubbel glas zetten in het grote raam in de woonkamer en de hal. Ook vernieuwden ze de voordeur. Het bracht meer comfort, maar ze wilden ook de energiekosten naar beneden brengen. “Zo hadden we plannen om bijvoorbeeld het dak te isoleren, maar is dat op onze leeftijd nog nuttig? We hopen hier nog lang te blijven wonen. Ondanks dat het onze tijd wel zal duren, moeten we duurzamer met energie en grondstoffen omgaan voor onze kleinkinderen. Daar doen we het voor.”  

Werkzaamheden omdraaien 

Het plan was om eerst de spouwmuren te laten isoleren. Dat kon echter niet meteen, vanwege het onderzoek naar vleermuizen. Uiteindelijk bleken er geen vleermuizen in de spouw te zitten. Inmiddels waren Donald en Annie, op aanraden van Annie’s zus, de nieuwe winkel voor ramen en deuren in Nederweert binnengestapt. In het najaar van 2025 werden alle ramen boven (enkel glas) vervangen door driedubbel glas (triple). De keuze viel op triple glas vanwege de dubbele subsidie. Daarna waren de spouwmuren aan de beurt. “In één dag zaten de ramen erin en later waren ook in één dag de spouwmuren geïsoleerd. We zijn zeer tevreden. Het voelt nu aangenaam warm in ons hele huis.” Verder hielp energiecoach Peter het echtpaar met het invullen van de formulieren voor het aanvragen van de subsidie bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).  

Tip 

Donald en zijn vrouw Annie zijn blij dat ze de genoemde energiebesparende maatregelen hebben genomen. “We raden iedereen aan om een energiecoach thuis uit te nodigen. Zonder het gesprek met energiecoach Peter Hermans hadden we het niet gedaan. Het gesprek met de energiecoaches is gratis. Ze zijn goed op de hoogte en leggen alles rustig uit.” 

Wil je ook een afspraak maken met een energiecoach? Klik hier

Op zaterdag 18 april vond onze Algemene ledenvergadering plaats bij De Vrienden van de Peel in Ospel. Bijna honderd leden waren fysiek aanwezig, terwijl ruim dertig leden de vergadering online volgden.

Voorzitter Guul Smeets opende de bijeenkomst en leidde de aanwezigen door de agenda. Hij stelde de door het bestuur aangestelde vertrouwenspersoon Ingeborg van Meggelen voor. Leden kunnen bij haar terecht bij grensoverschrijdende situaties. Alles wat met haar wordt besproken, blijft vertrouwelijk. Ook was er kort aandacht voor de leden van de nieuwe klachtencommissie: Thieu Heijltjes, Jo Kunnen en Yvonne Smolenaers.

Daarna presenteerde het bestuur het jaarverslag over 2025. De aanwezige leden ontvingen een papieren exemplaar. Dit werd positief ontvangen en door de leden als professioneel beoordeeld. Penningmeester Har Gootzen gaf vervolgens een toelichting op de concept-jaarcijfers van 2025. Zuidenwind staat er financieel gezond voor en schrijft zwarte cijfers.

Secretaris Jan Snoek gaf uitleg over de nieuwe opzet van de participaties. Dit onderwerp, evenals de aflossing van bestaande participaties, riep enkele vragen en opmerkingen op vanuit de zaal. Hij nam de tijd om deze vragen zorgvuldig te beantwoorden.

Bij het agendapunt over het lidmaatschap, gaf Jo Kunnen aan, namens de werkgroep ‘Zuidenwind moet een coöperatie blijven’ blij te zijn met de intrekking van het besluit van 31 januari 2026. In het nieuwe voorstel wordt het lidmaatschap weer opengehouden voor iedereen. Dit sluit aan bij het beleidsplan 2026-2028.

Geert Quicken gaf tot slot een vooruitblik op mogelijke toekomstige projecten, zoals waterstofontwikkeling en de inzet van grote batterijen bij de windmolens. In dat kader staat op 18 mei 2026 een excursie over waterstof gepland voor betrokken partijen uit de regio.

Het was een constructieve vergadering. De leden stemden met ruime meerderheid in met alle voorgelegde besluiten. Aansluitend was er gelegenheid om elkaar informeel te ontmoeten onder het genot van een broodje en een kop soep.

‘Energiegemeenschap’ lijkt wel het nieuwe modewoord in de energie-transitie, want overal wordt de ambitie uitgesproken deze te gaan vormen. Maar wat is het en hoe geef je die vorm? Ton Voncken is in januari 2026 aan de slag gegaan als trekker van het Watt2Watt project. 

Ton Voncken: “In het Watt2Watt-project werken we met tien andere windcoöperaties samen onder de vlag van Energie Samen om in de komende drie jaar meerdere energiegemeenschappen op te richten. In de gemeenschap zal naast het opwekken van duurzame energie ook het onderling delen, dus het direct leveren van elektriciteit, een onderdeel zijn. Dit met als doel het eigen gebruik van de duurzame opwek van nu gemiddeld 30% op te krikken naar minimaal 70% en daarmee ook een bijdrage te leveren aan de vermindering van de netcongestie. Belangrijk onderdeel is dat deelnemers hun verbruiksdata met de gemeenschap delen. Op basis daarvan sturen we slim op het optimaal delen van de duurzame elektriciteit.”

Afgelopen herfst zijn er tamme kastanjes geoogst in het Voedselbos van Zuidenwind in Heibloem. Molengids Lei Veugelers maakte er lekkere kastanjesoep van met een lichtzoete smaak. Het recept is van de Groengroep.

Wat heb je nodig voor 4 personen:

• 400 gr tamme kastanjes
• 2 aardappels
• 1 ui
• 1 flinke wortel
• 1 l bouillon
• 2 el olijfolie
• 200 ml kookroom
• zout en peper
• 100 gr uitgebakken spekjes

Bereiden:

• snijd voorzichtig een kruis in de schil van de kastanjes en kook ze 20 minuten
• giet ze af en verwijder de schillen
• snijd de aardappels, wortel en ui in kleine stukjes en bak deze aan in de olijfolie
• voeg de bouillon en de kastanjes toe en kook het geheel 15 minuten op een laag vuur
• pureer de soep en roer er de room door.
• op smaak brengen met verse peper en zout
• tot slot: garneer de soep met uitgebakken spekjes

Op donderdag 26 februari organiseerde het bestuur van Zuidenwind een Heidag voor haar medewerkers en actieve Zuidenwinders in hotel Rosveld in Nederweert. Voorzitter Guul Smeets trapte af en introduceerde de verschillende sprekers. Aan bod kwamen: project Watt2Watt, de Energiewet 2026 en het leveren van stroom door ‘om | nieuwe energie’ aan energiegemeenschappen.

Theo Ratering en Wil Luijten: Project Watt2Watt

Theo Ratering en Wil Luijten waren in de geschiedenis gedoken en begonnen hun presentatie met het historische feit dat de eerste 150.000 voltlijn (hoogspanningsverbinding) van Nederland in de jaren twintig van de vorige eeuw in Limburg stond. Vervolgens gaven ze een toelichting op het project Watt2Watt, dat een vervolg is op het eerdere project Local4Local. Een van de deelprojecten was ‘Heibloem van het gas af’; inmiddels richt de aandacht zich op ‘Heibloem als energiegemeenschap’.

Het gaat hierbij om het uitlezen van slimme energiemeters in Heibloem. Deze gegevens zijn nodig om beslissingen te kunnen nemen over het delen van energie. Hierbij speelt gelijktijdigheid, de verhouding tussen vraag- en aanbod van duurzame energie, een grote rol. Hoe kun je die verhogen? Is het mogelijk om stroom af te nemen van de windturbines van windpark Neer en die in te zetten voor thuisbatterijen en/of een centrale batterij? “Het is een lang proces. We kijken naar het totaal, vanuit de gemeenschap.” Het dorp Heibloem telt ongeveer 350 huishoudens en inmiddels willen zo’n 120 mensen hun energieverbruik delen via het plaatsen van een p4 meter in hun meterkast. Het doel is dat alle huishoudens meedoen.

Remi Rijs: Energiewet 2026

De tweede spreker was Remi Rijs. Hij is lid van Zuidenwind en lid van de normcommissie ‘Energiegemeenschappen’, die is gestart door het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) op initiatief van Energie Samen en het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. Hij ging dieper in op de Energiewet 2026, die het mogelijk maakt om energie te delen via energiegemeenschappen. In chronologische volgorde kwamen de Europese en Nederlandse energiewetgeving voorbij. Beginnend bij de Europese wetgeving van 2019. Hierin wordt voor het eerst gesproken over energiegemeenschappen. Het gaat dan om energiegemeenschappen met een centrale rol voor burgers en duurzame energiegemeenschappen. In Nederland zijn dit vooral energiecoöperaties en hun leden.

In de Energiewet 2026 is geregeld dat een actieve afnemer hernieuwbare energie mag delen. Voor het databeheer zijn in het leven geroepen: het MFF/BASS (marktfaciliteringsplatform) en NORMO als gegevensuitwisselingsentiteit. Het NORMO wil de norm openhouden waaraan een energiegemeenschap moet voldoen. Zij ziet het vooral als haar taak om de wet begrijpelijk te maken voor inwoners van Nederland.

Uit de zaal kwamen meerdere vragen:

• moet een energiecoöperatie een energiegemeenschap worden?
• ligt het initiatief voor het creëren van een energiegemeenschap bij de gemeente of bij de energiecoöperatie?
• hoe zou een norm Zuidenwind kunnen ondersteunen bij het verder professionaliseren?
• hoe verhoudt de energiegemeenschap Heibloem zich tot de leden van energiecoöperatie Zuidenwind?
• gaat de norm niet alsnog leiden tot een beoordelingsmechanisme?
• energiegemeenschappen zijn niet gericht op winst, maar is er ook aandacht voor hoe energiegemeenschappen bijdragen aan verlaging van CO2-uitstoot en andere duurzaamheidsaspecten die we als coöperatie Zuidenwind belangrijk vinden?

Veel van deze vragen spelen ook in de normcommissie en moeten nog nader onderzocht worden.

Joop de Boer: om | nieuwe energie gaat stroom leveren aan energiegemeenschappen

De laatste spreker was Joop de Boer van ‘om | nieuwe energie’. Hij vertelde over een pilot met een kleine burger-energiegemeenschap. In het bijzonder over de facturering. Het plan is burger-energiegemeenschappen verder op te schalen, zodat het vanaf 1 januari 2027 mogelijk wordt voor burgers om energie te delen met anderen via om | nieuwe energie. Volgens Joop de Boer draait het bij energiegemeenschappen om de gelijktijdigheid. Met zonnepanelen is dat ca. 30%, met wind wordt die verhoogd naar 70/80% en met de inzet van batterijen mogelijk naar 90/95%.

Zuidenwind is onlangs de samenwerking aangegaan met het Energiehandelsplatform De Pannenweg. Zuidenwind zet windturbine De Coöperwiek (Neer) in, om de gelijktijdigheid van stroom op het bedrijventerrein De Pannenweg in Nederweert te verhogen.

Drie leden vertellen over hun ervaringen. Ze zijn alle drie technisch niet kundig op het gebied van stekkerbatterijen. Met een beetje hulp en geduld is het ze gelukt om de batterij te installeren.

De heren zijn zeer te spreken over de opzet van de actie. Denk aan de keuzehulp op Mijn Zuidenwind en in het bijzonder de financiële bijdrage van Zuidenwind. “Als lid heb je nu echt profijt. De terugverdientijd van de batterij is hierdoor heel gunstig. Het helpt je over de drempel .”

Peter Janssen – bij aansluiten thuisbatterij komt best wat kijken

Peter Janssen, woonachtig in Egchel, kan op een heldere dag zo’n achttien windmolens vanuit zijn woning zien. Hij heeft er geen moeite mee. “Ze zijn niet zo erg als een drukke autoweg voor je huis.” Hij vindt het belangrijk om zelf elektriciteit op te wekken, zoveel mogelijk zelf te gebruiken en de aarde niet onnodig te vervuilen. Drie weken geleden kocht hij de stekkerbatterij Marstek Venus A. Een accu met bedieningspaneel en twee uitbreidingen. Een week later werd de batterij thuis bij hem afgeleverd.

“Het fysieke installeren was geen probleem. Ook het downloaden van de app en aansluiting op wifi gingen goed. Alleen de installatie van de p1-meter viel tegen. Ik kreeg de p1-meter in eerste instantie niet aan de praat. De handleiding en instructiefilmpjes boden geen uitkomst. Je ziet van alles op het scherm, zo veel mogelijkheden en termen die je niet begrijpt. Ook kon ik de nodige informatie niet terugvinden in de handleiding. Dagen later merkte ik dat onze zonnepanelen nog stroom terugleverden op het net, in plaats van naar de batterijen.”

Na googelen ontdekte Peter hoe hij de CT-melding op het scherm toch op groen kon krijgen. Nu kijkt hij iedere dag op de app en ziet rond 9.00 uur dat de batterijen laden. Rond 14.00 uur geeft de batterij aan dat die vol is en na 19.00 uur wordt er stroom uit de batterij getrokken. Peter Janssen adviseert: “Er komt best wat bij kijken om de thuisbatterij te installeren. Heb je er geen verstand van, zoek hulp.”

Wil Luijten – batterij met vaste aansluiting

Wil Luijten is betrokken bij een deelproject van Watt2Watt in Heibloem. Zuidenwind neemt deelt aan dit driejarig project dat gericht is op het creëren van een energiegemeenschap. Wil heeft zo’n 40 zonnepanelen op z’n dak liggen. Met het oog op het einde van de salderingsregeling wil hij de overtollige opgewekte stroom zoveel mogelijk zelf gebruiken. Vier weken geleden kocht hij drie batterijen, merk Marstek E. “Ik heb ervoor gekozen om deze batterijen te gebruiken als vaste batterij met een hoger vermogen (1.200 Watt). Dit doe ik met het oog op een warmtepomp in de toekomst.” Standaard is het vermogen van een stekkerbatterij 800 Watt. Het extra vermogen (1.200 Watt) zorgt ervoor dat er meer stroom van en naar het huis kan worden geleverd. Dat vereist dan wel een gediplomeerde installateur die de batterij veilig aansluit in de meterkast op een eigen groep.

Wil haalde samen met een kennis de batterij op bij de leverancier Off Grid Supply in Eindhoven. Echter, toen ze bij het bedrijf aankwamen, bleek dat de batterijen van zijn kennis nog niet binnen waren door een vertraging. Desondanks is Wil zeer te spreken over Off Grid Supply. “Als tegemoetkoming beloofde de leverancier niet alleen de batterijen van mijn kennis, maar ook die van mij gratis thuis te bezorgen. En dat gebeurde nog dezelfde dag.” Wil is van plan om zijn batterijen in het kantoor naast de meterkast te plaatsen. Hij wacht nog op de installateur om ze veilig aan te laten sluiten in de meterkast.

Wil raadt iedereen aan deel te nemen aan de actie. “Door de korting via Off-Grid Supply en de bijdrage van Zuidenwind wordt de terugverdientijd bijzonder kort. Zeker als je zonnepanelen hebt.”

Thieu Heijltjes – Zuidenwind doet echt iets terug voor haar leden

Thieu Heijltjes is de kartrekker van de werkgroep Thuisbatterij. Hij is gepensioneerd huisarts en zet zich op allerlei fronten in, waaronder Zuidenwind. “Ik heb altijd met mensen samengewerkt en ben geïnteresseerd in techniek en duurzaamheid.” Op het dak van z’n huis liggen zonnepanelen en op de oprit staat een plug-in hybride auto. Tijdens een gesprek met de leverancier van de zonnepanelen werd Thieu getriggerd door thuisbatterijen. “We hebben veel opgewekte stroom over. Thuisbatterijen kunnen helpen om de gelijktijdigheid (afstemming productie en gebruik van duurzame energie) te optimaliseren.” In april 2025 stelde Thieu de vraag aan Zuidenwind of de coöperatie iets wilde doen met thuisbatterijen. Hierop werd hij gevraagd om kartrekker te worden van de werkgroep Thuisbatterij. Voor hem ging een hele nieuwe wereld open.

Om te ondervinden hoe de batterij werkte, kocht hij er zelf twee. “Ik ben dus zelf gaan experimenteren. Het is niet moeilijk om de thuisbatterij te installeren, maar je moet wel een aantal stappen volgen. Sla je er één over dan werkt het niet meer.” Inmiddels zijn er al meerdere leden bij hem langs geweest voor hulp bij het installeren of om te kijken hoe alles werkt. “De meesten hebben problemen met het installeren van de p1-meter. Het gaat om kleine foutjes. Zo moet je weten dat je bij de term ‘wijzen’ (kromme vertaling uit het Chinees: manieren waarop de batterij dient te werken) de optie ‘zelfconsumptie’ moet kiezen.” In de werkgroep waren acht testers. Deze testers zetten zich nu in voor mensen die echt vastlopen bij het installeren. ”Zijn advies: “Ga vooral kijken bij iemand met een batterij. Kom je er niet uit, maak een foto en mail die naar ons.” Verder is hij zeer positief over de financiële bijdrage van Zuidenwind. “Op deze manier doet Zuidenwind echt iets terug voor haar leden.”

Wil je een windturbine weleens van binnen zien? Elke derde zaterdag van de maand, van april tot en met oktober, is windturbine De Coöperwiek in Neer geopend voor publiek van 10.00-13.00 uur. De toegang is gratis. Aanmelden van tevoren is niet nodig. 

Je kunt de molen van binnen bekijken vanaf de begane grond. Molengidsen leggen de techniek en werking van de windturbine uit. Zo zet de wind de wieken in beweging en een grote dynamo wekt duurzame energie op. Op verzoek geven gecertificeerde molenaars een demonstratie over hoe je de turbine kunt beklimmen. Met onze virtual reality (vr) bril beleef je hoe het is om boven op de molen te staan en te genieten van een weids uitzicht.  

Locatie 

De Coöperwiek is gelegen aan de Boerderijweg 6 in Neer. Bij de boerderij is rechts een openstaande poort. Hier kun je met de auto of fiets inrijden. Parkeren kan bij de windturbine. Het terrein rondom de molen is ook toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.  

Op één turbine van Windpark Ospeldijk testen we momenteel het DarkSky-systeem. Dit systeem zorgt ervoor dat ‘s avonds de rode verlichting op de molens uitgaat.

De turbines hebben boven in een lamp die overdag wit licht en ’s nachts rood licht rondom uitstraalt. Omwonenden ervaren de verlichting vaak als hinderlijk. Het nieuwe systeem schakelt de verlichting ’s nachts uit wanneer er geen luchtvaartuigen in de buurt van het windpark vliegen. Zodra de vliegtuigen weer op veilige afstand vliegen, schakelt de nachtverlichting zich vanzelf weer uit. 

Zo draagt Zuidenwind bij aan het zoveel mogelijk beperken van de overlast van windturbines voor de omwonenden.

Regelmatig zie je de nieuwe elektrische bus van de stichting Kinderopvang Meijel rijden door de dorpskernen Helenaveen, Grashoek, Heibloem, Neerkant en Meijel. De bus brengt de kinderen naar de peuteropvang in Heibloem, de buitenschoolse opvang (BSO) in Meijel of naar het zwembad in Beringe. Dankzij de bijdrage van de Omgevingsfondsen Heibloem en Ospeldijk kon de stichting deze duurzame bus aanschaffen. 

Dagelijks vervoert de stichting Kinderopvang Meijel (SKM) tussen de vijftig en zestig kinderen met twee bussen, waarvan er nu dus één elektrisch is. “Met deze nieuwe bus zetten we een stap richting een duurzame toekomst. Iets wat we belangrijk vinden en de kinderen willen meegeven”, zegt directrice Iduna Verstappen van SKM. De stichting is onderdeel van Kindcentrum Meijel, waarvan het gebouw sinds kort helemaal gasloos is.

Busvervoer in meerdere kernen

SKM verzorgt al langere tijd het busvervoer van de kinderen. In het begin reed de bus enkel naar Neerkant om daar de kinderen op te halen voor de buitenschoolse opvang. Door de jaren heen kwamen daar meerdere dorpskernen. In Heibloem rijden de bussen ook in de ochtend naar school. Ouders brengen hun kind(eren) dan naar de voorschoolse opvang in Meijel en SKM zorgt dat de peuters en basisschoolleerlingen om 8.30 uur terug zijn bij de peutergroep en basisschoolklassen in Heibloem. “Hiermee helpen we de basisschool van Heibloem open te houden.

Met de bus naar zwemles Iduna Verstappen: “Dankzij het busvervoer kunnen ouders blijven werken. Het heeft ook een positief effect op de leefbaarheid in de kernen”. Verder is het zo dat de bussen worden ingezet voor uitjes en zwemlessen in Beringe. “Wij vinden het als stichting belangrijk dat elk kind leert zwemmen. Daarom is er voor de enkelingen in Meijel, waarvoor dat financieel of qua vervoer onmogelijk is, een samenwerking met Stichting Leergeld. Zij betalen dan de zwemles en wij verzorgen het vervoer.”

Ouders ontzorgen

In onze hectische maatschappij is het lastig om werk en privé in balans te houden. Voor moeder Yvet Verhoeven, wonend in Heibloem, is het busvervoer van SKM het meest ideale scenario. “Het geeft rust, omdat ik weet dat alles goed is geregeld. Na school gaan mijn twee kinderen met de bus naar de opvang en zwemles. Het zorgt voor meer efficiëntie en geeft mij als werkende moeder meer mogelijkheden die ik eerder niet had. Daarnaast vergroot het de wereld van mijn kinderen. Naast de sociale cohesie van een klein dorp komen ze nu ook met allerlei andere kinderen in aanraking.”

Mee met de tijd

Wanneer de bus bij de basisschool wegrijdt, hebben de jonge passagiers het prima naar hun zin. Het voelt als een uitje. Om de beurt mogen ze voorin naast de chauffeur zitten en de knoppen van de muziekinstallatie bedienen. “Dat is een geliefde plek”, lacht Robert ter Voert. Hij is ouder van twee kinderen. “De jongste gaat met de bus naar de opvang en de oudste naar de zwemles in Beringe. “Ik zou niet weten hoe we het als gezin anders zouden moeten regelen.” Dat het nu een elektrische bus is, vindt hij alleen maar goed. “Mooi dat SKM met haar tijd meegaat en niet in vervuilende bussen blijft rijden.”

Bijdragen Omgevingsfondsen Zuidenwind

Iduna Verstappen woont dicht bij de windturbines van windpark Ospeldijk en wist van het bestaan van het Omgevingsfondsen van Zuidenwind. Een deel van de opbrengsten van de windturbines gaat naar deze fondsen, dat daarmee lokale leefbaarheidsprojecten ondersteunt. “Onze buurt Platveld heeft een bijdrage gekregen voor het ophangen van een AED. SKM heeft eerder een bijdrage ontvangen voor het realiseren van een dierenweide bij de opvang. We zijn blij dat de Omgevingsfondsen Ospeldijk en Heibloem de aanschaf van de elektrische bus mogelijk maakten.”

De rechtbank Limburg heeft op 10 maart 2026 bepaald dat de vier windmolens in Ospeldijk mogen blijven staan. Hoewel het besluit van de gemeente Nederweert over de vergunningen niet goed was gemotiveerd, blijft de uitkomst uiteindelijk hetzelfde: de eerder verleende omgevingsvergunningen worden niet ingetrokken. (bron: Nederweert24)