Cor de Nijs, waar ken je die naam ook alweer van? O ja, van het tv-programma Man bijt hond. Maar ook van de Nederweertse energiecoöperatie (Newecoop) en later de commissie Duurzaamheid van Zuidenwind. Vanuit Newecoop was Cor de Nijs betrokken bij het zonnepark Het Kruis en de ‘energiehub’ van bedrijventerrein Pannenweg 2 in Nederweert.  Bovendien was hij voorzitter van de Vogelwerkgroep Nederweert. Alle reden om met deze boeiende man in gesprek te gaan. 

Het zal je maar gebeuren dat de filmploeg van het tv-programma Man bijt Hond bij je aan de deur staat. “Of ze je iets mogen vragen en filmopnames maken?” Het overkwam Cor de Nijs, inwoner van Leveroy op 3 februari 2020, zie filmpje (vanaf 20:00). Hij nodigde de filmploeg uit en vertelde spontaan over zijn hobby om nutteloze bouwsels te creëren in zijn achtertuin (follies). “De opnames waren een leuke ervaring. Nog steeds word ik door mensen herkend en erop aangesproken”, vertelt Cor de Nijs lachend.  

Leefomgeving 

Als een rode draad door zijn leven loopt het begrip ruimte en wat je daarmee kunt doen. “Alles heeft te maken met leefomgeving.” In zijn werkzame leven was Cor (77) cultuurtechnicus en gaf hij nieuwe invullingen aan het landelijk gebied. In de jaren zeventig heeft hij moerassige gebieden in Suriname veranderd in rijstvelden en bananenplantages. Tien jaar werkte hij voor de provincie Noord-Holland, negen jaar voor het Ministerie van Landbouw en Visserij en de laatste jaren tot aan zijn pensioen bij het grind- en zandbedrijf Smals in Roermond.  Zo was hij onder meer betrokken bij het project Grensmaas. Met als doel de Maas meer ruimte te geven en grind uit de grond te halen om toekomstige overstromingen te voorkomen. De voorbereidingen startten in 2008 en de uitvoering volgde in 2018. “Landinrichting duurt lang, terwijl tien jaar geleden de energietransitie in één keer uit de lucht kwam vallen.” 

Nederweertse energiecoöperatie 

In 1992 verhuisde Cor met zijn gezin vanuit de randstad naar Leveroy. In 2011 liet hij al zonnepanelen op zijn dak leggen. “Voor mij was het duidelijk dat we naar energie opwekken gingen.” In 2015 lanceerde de toenmalige gedeputeerde Daan Prevoo het plan om in 2020 twintig windturbines in Limburg te realiseren, gebaseerd op lokaal draagvlak. De provincie Limburg organiseerde cursusavonden om energiecoöperaties op te richten. Cor meldde zich hiervoor aan. In november 2016 richtte hij samen met anderen de Nederweertse energiecoöperatie Newecoop op. “Voorop stond dat niet een paar mensen ver weg van de energietransitie profiteert, maar de mensen dichtbij, in het eigen leefgebied.” 

Van Newecoop naar Zuidenwind

Cor de Nijs werd voorzitter en Albert Jansen secretaris. Albert Jansen was  ook secretaris van de Coöperatie Zuidenwind. Hij had ervaring met investeren in en bouwen van windturbines. Cor: “Ik heb niks met windenergie, meer met zonnestroom. Mijns inziens vervuilen windturbines het landschap. Maar ik begrijp ook dat ze helpen om de energietransitie mogelijk te maken.” Met honderd leden was Newecoop te klein en miste de kennis om een windturbine te bouwen. Zuidenwind schoot te hulp en dat resulteerde in vier windturbines in Ospeldijk, waarvan twee met de coöperatieve gedachte zijn gerealiseerd. Een aantal jaren heeft Cor de Nijs ook in het bestuur van REScoop Limburg gezeten. REScoop Limburg was een koepel van Limburgse energiecoöperaties.

Voor Newecoop brak er een moeilijke tijd aan. Eind 2021 stapte Newecoop over naar Zuidenwind en werd in 2023 opgeheven. “Bij Newecoop hadden we best een aantal goede energiecoaches. Zij gingen verder in de nieuwe commissie Duurzaamheid van Zuidenwind.” Cor de Nijs maakte zo’n drie jaar deel uit van deze commissie. In augustus 2026 stopte hij. “Ik ben nu 77 jaar en maak graag plaats voor een ander.”   

Trots 

Terugkijkend is Cor trots op het feit dat de energiecoöperaties in 2021 negentien windturbines in Limburg hebben gerealiseerd. “Als coöperaties hebben we het wiel uitgevonden en zijn aan de slag gegaan. Er was geen blauwdruk. In het begin moest ik bij de gemeenten praten als brugman. Nu trekken gemeenten en energiecoöperaties samen op in de energietransitie.”

“Verder heeft Newecoop een belangrijke aanzet gegeven tot de ontwikkeling van de inmiddels landelijk bekende energieformule om alle daken op het grote bedrijventerrein Pannenweg 2 in Nederweert te voorzien van zonnedaken. Ook bij de totstandkoming van zonnepark Het Kruis heeft deze coöperatie, als mede-aandeelhouder van het veertien hectare grote zonnepark, een omvangrijke rol gehad. De opwekcapaciteit is geschikt voor zevenduizend gezinnen. Het ontwijken van de netcongestie (doortrekken van de kabel van het windpark Ospeldijk naar het zonnepark Het Kruis) is in goede samenwerking met Zuidenwind tot stand gekomen.” 

Vergezicht

Vooruitkijkend hoopt Cor dat meerdere gemeenten en energiecoöperaties regionaal een eigen energiebedrijf oprichten dat energie produceert en levert aan de eigen inwoners. “Lokaal ben je te klein, probeer het regionaal te regelen. Hou daarbij wel de span of control. Immers, samen vormen we een gemeenschap en verstaan we elkaar.” Dat sluit aan bij een ander punt van hem: harmoniseren. “Maak afspraken, stem taken op elkaar af. Als de ene organisatie energiecoaches heeft en een andere niet, schakel die coaches dan voor beide in en hanteer gelijke tarieven. Uiteindelijk gaat het om het realiseren van de energietransitie, niet om wie precies wat doet.”